علی دریاب از آینده نه‌چندان روشن صنعت فرش ماشینی می‌گوید
افزایش هزینه واردات مواد اولیه، طولانی‌شدن زمان ارسال محموله‌ها و فشار ناشی از رفع تعهد ارزی، صادرات فرش ماشینی را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است.
علی دریاب، فعال صنعت فرش ماشینی، با اشاره به کاهش فضای اختصاص‌یافته به نمایشگاه فرش ماشینی تهران، هم‌زمانی چند نمایشگاه و افت حضور مشتریان خارجی، سطح برگزاری هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی فرش ماشینی تهران را پایین‌تر از سال گذشته ارزیابی کرد. او همچنین نسبت به افزایش هزینه‌های واردات مواد اولیه، تأخیر در ارسال محموله‌های صادراتی، کاهش اعتماد مشتریان خارجی و تشدید کمبود مواد اولیه هشدار داد و خواستار رسیدگی مسئولان به مشکلات صادرکنندگان، به‌ویژه در زمینه رفع تعهد ارزی شد.
این فعال صنعت فرش ماشینی در حاشیه هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی فرش ماشینی تهران، به تشریح مهم‌ترین مشکلات تولیدکنندگان و صادرکنندگان پرداخت و درباره پیامدهای ادامه شرایط موجود بر آینده تولید و صادرات این صنعت توضیح داد.
کاهش فضای نمایشگاهی و کوچک‌شدن غرفه‌های تولیدکنندگان
دریاب درباره شرایط برگزاری نمایشگاه امسال گفت که این رویداد از همان ابتدا با مشکلاتی همراه بود. به گفته او، در آغاز نمایشگاه، دو سالن از فضای اختصاص‌یافته به بخش فرش به دلیل برگزاری نمایشگاه صنایع‌دستی از این بخش گرفته شد.
این اتفاق باعث شد تعدادی از تولیدکنندگانی که قصد حضور در نمایشگاه را داشتند، امکان شرکت پیدا نکنند. برخی دیگر نیز ناچار شدند با غرفه‌هایی کوچک‌تر از فضای موردنظر خود در نمایشگاه حاضر شوند؛ موضوعی که به گفته دریاب، بر کیفیت حضور شرکت‌ها تأثیر گذاشت.
هم‌زمانی سه نمایشگاه و افزایش ترافیک در محل برگزاری
این فعال صنعت فرش ماشینی، هم‌زمانی نمایشگاه‌های فرش، لوازم خانگی و صنایع‌دستی را یکی دیگر از عوامل ایجاد مشکل در نمایشگاه امسال دانست.
او توضیح داد که نمایشگاه لوازم خانگی به‌تنهایی بازدیدکنندگان زیادی دارد و نمایشگاه فرش نیز از رویدادهای پرتردد محسوب می‌شود. برگزاری هم‌زمان این دو نمایشگاه با صنایع‌دستی، ازدحام و ترافیک سنگینی ایجاد کرد و در ادامه، عرض راهروها نیز کاهش یافت.
تلاش برای بازگرداندن سالن‌های ۱۰ و ۱۱ به نمایشگاه فرش
دریاب با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده برای بازگرداندن سالن‌های ۱۰ و ۱۱ به بخش فرش گفت که با وجود پیگیری‌های صورت‌گرفته، این اقدامات به نتیجه نرسید.
به گفته او، اتاق بازرگانی کاشان، انجمن نساجی و سایر ارگان‌های مرتبط تلاش کردند فضای ازدست‌رفته به نمایشگاه فرش بازگردد تا شرکت‌ها و متقاضیان بیشتری امکان حضور داشته باشند، اما این تلاش‌ها موفقیت‌آمیز نبود.
کاهش حضور مشتریان خارجی به دلیل محدودیت پروازها
یکی دیگر از مشکلات نمایشگاه امسال، کاهش تعداد مشتریان صادراتی بود. دریاب تحریم‌ها، نبود پروازهای مناسب و احساس ناامنی را از عوامل مؤثر بر کاهش حضور خریداران خارجی عنوان کرد.
به گفته او، تعداد مشتریان صادراتی حاضر در نمایشگاه نسبت به سال گذشته بسیار کمتر بود و بخش عمده بازدیدها به دیدارهای کاری، حضور همکاران و ملاقات با مشتریانی اختصاص داشت که در داخل ایران فعالیت می‌کنند.
رضایت کمتر از نمایشگاه نسبت به سال گذشته
دریاب با اشاره به محدودبودن دستاوردهای نمایشگاه امسال اظهار کرد که مشتریان می‌توانند با مراجعه مستقیم به کاشان، پالت‌ها، نقشه‌ها و رنگ‌بندی‌های جدید را مشاهده کنند یا از تولیدکنندگان بخواهند نمونه محصولات را برای آن‌ها ارسال کنند.
او معتقد است با توجه به شرایط موجود، محدودبودن دستاوردهای نمایشگاه تا حد زیادی قابل پیش‌بینی بود. از نظر این فعال صنعت فرش ماشینی، سطح رضایت از هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی فرش ماشینی تهران در مقایسه با سال گذشته کاهش یافته است.
لغو بخش عمده سفارش‌های صادراتی پس از جنگ دوازده‌روزه
دریاب در بخش دیگری از صحبت‌های خود به تأثیر جنگ دوازده‌روزه بر فعالیت‌های صادراتی صنعت فرش ماشینی اشاره کرد.
به گفته او، با آغاز جنگ دوازده‌روزه، بخش بسیار زیادی از سفارش‌های صادراتی لغو شد. پس از آن نیز مشکلات مربوط به واردات مواد اولیه و ارسال کالا به‌تدریج افزایش یافت و اکنون به اوج خود رسیده است.
افزایش زمان ارسال محموله‌های صادراتی از یک هفته به یک‌ونیم ماه
طولانی‌شدن زمان ارسال کالا یکی دیگر از چالش‌هایی است که دریاب به آن اشاره کرد. او توضیح داد که در گذشته، ارسال یک کانتینر ۴۰ فوتی به دبی یا سایر کشورهای عربی حداکثر یک هفته زمان می‌برد، اما اکنون این مدت در برخی موارد به یک ماه تا یک ماه‌ونیم رسیده است.
به گفته او، علاوه بر افزایش زمان ارسال محموله‌ها، هزینه‌های حمل‌ونقل نیز به میزان قابل‌توجهی افزایش یافته و شرایط صادرات را دشوارتر کرده است.
افزایش هزینه واردات نخ پلی‌استر و فشار بر تولیدکنندگان
این فعال صنعت فرش ماشینی، افزایش هزینه تأمین مواد اولیه را یکی از مشکلات جدی تولیدکنندگان دانست.
او برای توضیح این موضوع به واردات نخ پلی‌استر از چین اشاره کرد و گفت که در شرایط فعلی، هزینه‌های واردات یک کانتینر ۴۰ فوتی نخ پلی‌استر می‌تواند از ۵۰ درصد ارزش خود محموله نیز بیشتر شود.
دریاب تأکید کرد که چنین افزایشی فشار سنگینی بر هزینه‌های تولید وارد می‌کند و موجب افزایش قیمت تمام‌شده مواد اولیه می‌شود.
تأخیر سه‌ماهه در واردات و تشدید کمبود مواد اولیه
مشکلات تأمین مواد اولیه تنها به افزایش هزینه‌ها محدود نمی‌شود. به گفته دریاب، در برخی موارد، واردات کالا تا سه ماه زمان می‌برد و همین تأخیرها در کنار سایر محدودیت‌ها، کمبود مواد اولیه را تشدید کرده است.
او با اشاره به کمبود نخ پلی‌استر، جوت، نخ پنبه و تا حدودی الیاف اکریلیک، گفت که این وضعیت تأثیر قابل‌توجهی بر روند تولید فرش ماشینی گذاشته است.
ادامه این شرایط می‌تواند دسترسی تولیدکنندگان به مواد اولیه موردنیاز را دشوارتر کند و بر فعالیت واحدهای تولیدی اثر منفی بگذارد.
کاهش اعتماد مشتریان خارجی به تحویل سفارش‌ها
دریاب یکی از پیامدهای مشکلات هم‌زمان واردات و صادرات را کاهش اعتماد خریداران خارجی عنوان کرد.
به گفته او، مشتریان خارجی اکنون نسبت به امکان تحویل سفارش‌های خود اطمینان کمتری دارند و این نگرانی بر روابط تجاری و تصمیم‌گیری آن‌ها برای ثبت سفارش تأثیر گذاشته است.
او با اشاره به مشکلات پیش روی صادرات فرش ماشینی در سال جاری، پیش‌بینی کرد که در صورت ادامه روند فعلی، این مشکلات در نیمه دوم سال تشدید شوند.
نگرانی از محدودیت مرزهای زمینی و تشدید کمبود مواد اولیه
این فعال صنعت فرش ماشینی در ادامه نسبت به احتمال محدودترشدن مسیرهای زمینی ابراز نگرانی کرد.
دریاب با اشاره به محدودیت‌هایی که به گفته او از سوی آمریکا علیه ایران ایجاد می‌شود و همچنین مطرح‌شدن احتمال بسته‌شدن مرزهای زمینی از مسیر پاکستان، ترکیه و سایر مسیرها، هشدار داد که تحقق چنین شرایطی می‌تواند تأمین مواد اولیه موردنیاز تولیدکنندگان را با مشکل جدی مواجه کند.
به گفته او، محدودشدن مسیرهای تأمین و انتقال کالا در صورت وقوع، اثر منفی شدیدی بر تولید خواهد گذاشت و می‌تواند کمبود مواد اولیه را تشدید کند.
درخواست از مسئولان برای رسیدگی به مشکلات بخش خصوصی
دریاب با تأکید بر ضرورت رسیدگی به مشکلات فعالان بخش خصوصی گفت که تولیدکنندگان و صادرکنندگان در شرایط فعلی با مجموعه‌ای از چالش‌های ناشی از تحریم‌ها، جنگ و موانع واردات و صادرات مواجه هستند و مشکلات دیگری نیز به این موارد اضافه شده است.
او ابراز امیدواری کرد که مسئولان با اتخاذ تدابیر مناسب، برای رفع موانع موجود اقدام کنند و زمینه ادامه فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان را فراهم آورند.
فشار رفع تعهد ارزی بر صادرکنندگان فرش ماشینی
دریاب در بخش پایانی صحبت‌های خود، پیگیری‌های مربوط به رفع تعهد ارزی را یکی از مشکلات مهم صادرکنندگان دانست و گفت که شدت پیگیری این موضوع برای برخی از فعالان اقتصادی دردسرساز شده است.
به گفته او، برای تعدادی از همکارانش در این زمینه مشکل ایجاد شده و مهلت‌هایی برای رفع تعهد ارزی آن‌ها تعیین کرده‌اند. او همچنین اعلام کرد که این موضوع برای خودش نیز مطرح شده و مشکلات بیشتری به وجود آورده است.
هشدار درباره دشوارترشدن ادامه فعالیت صادرکنندگان
این فعال صنعت فرش ماشینی در پایان به دیدار با دو نفر از مسئولان مرتبط در جریان نمایشگاه اشاره کرد و گفت که مشکلات موجود را به‌صورت حضوری با آن‌ها در میان گذاشته و مسئولان نیز قول مساعدت داده‌اند.
دریاب ابراز امیدواری کرد که این وعده‌ها به حل مشکلات منجر شود. او هشدار داد که در صورت برطرف‌نشدن موانع فعلی، ادامه فعالیت بخش خصوصی، به‌ویژه در حوزه صادرات، با دشواری جدی روبه‌رو خواهد شد.
