در هفتههای اخیر انتشار تعرفه ثبتنام و اخذ غرفه در هجدهمین نمایشگاه بینالمللی فرش ماشینی تهران، واکنشهای متعددی را در میان تولیدکنندگان و فعالان صنعت فرش ماشینی ایجاد کرده است. محور اصلی این واکنشها، افزایش قابل توجه اجاره غرفه نسبت به سال گذشته بوده است.
بررسی تعرفه شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران نشان میدهد که افزایش هزینه حضور در نمایشگاه سال ۱۴۰۵ حاصل چند عامل همزمان است؛ از جمله افزایش تعرفههای مصوب شرکت سهامی نمایشگاهها و تغییر ساختار ضرایب در سالهای قبل.
در این گزارش، تعرفههای رسمی سالهای ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ بررسی شده است.
مبنای قانونی محاسبه اجاره غرفه
بر اساس دستورالعمل شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران، اجاره هر متر مربع غرفه از چهار مؤلفه تشکیل میشود:
1. قیمت پایه هر متر مربع
2. رتبه عنوان نمایشگاه
3. رتبه سالن محل برگزاری
4. موقعیت غرفه (یکطرف باز، دوطرف باز، سهطرف باز و جزیره)
این ساختار در هر سه سال ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ حفظ شده است و تغییرات عمدتاً در قیمت پایه و ضرایب اعمال شده است.
نمایشگاه بینالمللی فرش ماشینی تهران نیز در هر سه سال در گروه نمایشگاههای رتبه A قرار گرفته است.
تعرفه سال ۱۴۰۳
قیمت پایه هر متر مربع: ۷,۱۱۲,۰۰۰ ریال
نمایشگاه فرش ماشینی (رتبه A) : ضریب 40% افزایش
سالن ممتاز: 60% ضریب افزایش
سالن متوسط: 30% ضریب افزایش
غرفه دوطرف باز: 20% ضریب افزایش
غرفه چهارطرف باز: 30% ضریب افزایش
در این سال تعرفه نهایی اجاره غرفه عمدتاً بر مبنای قیمت پایه و ضرایب فوق محاسبه میشد و افزایش محسوسی نسبت به سال قبل مشاهده نمیشود.
تعرفه سال ۱۴۰۴
در سال ۱۴۰۴، شرکت سهامی نمایشگاهها قیمت پایه را ثابت نگه داشت اما ضرایب محاسباتی را تغییر داد.
قیمت پایه هر متر مربع: ۷,۱۱۲,۰۰۰ ریال
نمایشگاه فرش ماشینی (رتبه A): ضریب 50% افزایش
سالن ممتاز: 100% ضریب افزایش
سالن متوسط: 50% ضریب افزایش
غرفه دوطرف باز: 20% ضریب افزایش
غرفه چهارطرف باز: 30% ضریب افزایش
بنابراین بخش عمده افزایش تعرفه در سال ۱۴۰۴ ناشی از اصلاح ضرایب بود و نه افزایش قیمت پایه.
تعرفه سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵، شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران علاوه بر افزایش قیمت پایه، ضرایب نیز با افزایش شدید روبرو شدند!
قیمت پایه هر متر مربع: 9,552,5۰۰ ریال
نمایشگاه فرش ماشینی (رتبه A) : ضریب 100% افزایش
سالن ممتاز 100% ضریب افزایش
سالن متوسط 50% ضریب افزایش
غرفه دوطرف باز 20% ضریب افزایش
غرفه چهارطرف باز 30% ضریب افزایش
تعرفه اعلامی مجری نمایشگاه فرش ماشینی
مجری برگزاری هجدهمین نمایشگاه بینالمللی فرش ماشینی تهران، تعرفه نهایی اخذ غرفه را به شرح زیر اعلام کرده است:
این سالنها همان سالنهایی هستند که نمایشگاه فرش ماشینی در آنها برگزار میشود و سالنهای 5، ۸ و ۹ بهعنوان سالنهای اصلی، بالاترین تعرفه را دارند.
روند تغییر تعرفهها در فاصله سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵
بررسی تعرفههای رسمی شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران نشان میدهد که ساختار محاسبه اجاره غرفه در سه سال اخیر ثابت بوده، اما مؤلفههای اثرگذار بر قیمت نهایی بهتدریج افزایش یافتهاند. در سال ۱۴۰۳، تعرفهها بر اساس قیمت پایه ۷,۱۱۲,۰۰۰ ریال و ضرایب ۴۰ درصدی برای نمایشگاه فرش ماشینی، ۶۰ درصدی برای سالنهای ممتاز و ۳۰ درصدی برای سالنهای متوسط محاسبه میشد. در سال ۱۴۰۴، اگرچه قیمت پایه بدون تغییر باقی ماند، اما افزایش ضرایب نمایشگاه و سالنها، بهویژه افزایش ضریب نمایشگاه از ۴۰ به ۵۰ درصد و ضریب سالنهای ممتاز از ۶۰ به ۱۰۰ درصد، موجب رشد قابل توجه تعرفهها شد.
در سال ۱۴۰۵، علاوه بر افزایش قیمت پایه هر متر مربع به ۹,۵۵۲,۵۰۰ ریال (حدود ۳۴ درصد بیشتر از سال قبل)، ضریب نمایشگاه فرش ماشینی نیز از ۵۰ درصد به ۱۰۰ درصد افزایش یافت. در مقابل، ضرایب سالنهای ممتاز، سالنهای متوسط و موقعیت غرفه نسبت به سال ۱۴۰۴ بدون تغییر باقی ماندند. بنابراین، افزایش قابل توجه اجاره غرفه در سال ۱۴۰۵ عمدتاً ناشی از افزایش همزمان قیمت پایه و دو برابر شدن ضریب نمایشگاه فرش ماشینی بوده است؛ موضوعی که موجب رشد محسوس هزینه حضور شرکتها در این رویداد تخصصی شده است.
افزایش ضریب حضور در نمایشگاه فرش ماشینی؛ از ۱ به ۱.۸۰
بررسی روند تغییرات تعرفه اجاره غرفه نمایشگاه بینالمللی فرش ماشینی تهران نشان میدهد هزینه حضور شرکتها در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ با رشد ضریب از ۱ به ۱.۸۰ همراه شده است. به بیان دیگر، مشارکتکنندگان برای دریافت فضای نمایشگاهی مشابه نسبت به سال گذشته، به ازای هر یک واحد در سال ۱۴۰۴، باید ۱.۸۰ واحد در سال ۱۴۰۵ پرداخت کنند.
این افزایش حاصل تغییر همزمان چند مؤلفه در ساختار تعرفهگذاری، از جمله افزایش قیمت پایه هر متر مربع و تغییر برخی ضرایب محاسباتی در نرخنامه سال ۱۴۰۵ است. بررسیها نشان میدهد بخش مهمی از رشد هزینه حضور در نمایشگاه فرش ماشینی تهران، به افزایش ضریب نمایشگاه و تغییرات تعرفهای مرتبط با آن بازمیگردد.
اثر اقتصادی افزایش تعرفه
افزایش تعرفه اجاره غرفه، تنها بخشی از هزینه حضور شرکتها در نمایشگاه است. هزینههای غرفهسازی، تجهیزات، برق، تبلیغات، حملونقل، نیروی انسانی و سایر خدمات نیز به این مبلغ افزوده میشود. در نتیجه، برای بسیاری از شرکتهای کوچک و متوسط، افزایش تعرفه اجاره غرفه میتواند به کاهش متراژ غرفه، کاهش تعداد مشارکتکنندگان یا افزایش هزینه نهایی بازاریابی منجر شود. از سوی دیگر، شرکتهای بزرگتر که در سالنهای اصلی حضور دارند، بیشترین تأثیر را از افزایش تعرفهها خواهند پذیرفت؛ زیرا نرخ اجاره در سالنهای ۵، ۸ و ۹ از سایر سالنها بالاتر است.



